Sztafeta pokoleń. Rodzina Stanisława Krzyżowskiego w zderzeniu z ludobójstwem nazistowskim i komunistycznym

Tadeusz Krzyzowski

Tadeusz Krzyżowski (ur. 23 grudnia 1922 roku w Pszczynie, zm. 7 lipca 2012 roku w Bloomfield Hills), starszy syn Stanisława, od początku II wojny światowej był związany z antyniemieckim ruchem oporu (SZP-ZWZ-AK) w Dziedzicach i Tychach.

Marian Krzyzowski

Również Marian Krzyżowski (ur. 2 czerwca 1925 roku w Pszczynie, zm. 13 grudnia 1997 roku w Pszczynie), młodszy syn Stanisława, przez całą II wojnę światową współpracował w Dziedzicach i Tychach z podziemiem antyniemieckim (SZP-ZWZ-AK).

Maria Krzyżowska (ur. 15 lutego 1894 roku w Dziedzicach, zm. 29 maja 1983 roku w Pszczynie), wdowa po Stanisławie, także od początku II wojny światowej była związana z antyniemieckim ruchem oporu (SZP-ZWZ-AK), który działał  w Dziedzicach i Tychach, a po wojnie – z VII Okręgiem Narodowych Sił Zbrojnych (m.in. w Czechach przekazała uwięzionemu synowi Marianowi informacje o tym, co będzie mógł mówić podczas ewentualnego przesłuchania przez UB). Na zdjęciu z synem Marianem (pierwsza i drugi od lewej) w Krakowie w drugiej połowie lat 30. XX wieku.

W czasie okupacji niemieckiej Maria Krzyżowska musiała w Dziedzicach troszczyć się nie tylko o dwóch synów, ale też o swoje najmłodsze dziecko – córkę Teresę (ur. 17 czerwca 1931 roku w Pszczynie, zm. 31 grudnia 1997 roku w Tijuanie), która na początku lat 40. XX wieku przystąpiła do I Komunii Świętej.

Stefan Krzyżowski (ur. 1 września 1891 roku w Tychach, zm. 29 grudnia 1972 roku w Tychach) – starszy brat Stanisława – jeden z przywódców powstańczych w powiecie pszczyńskim w latach 1919-1921, czołowy tyski działacz Narodowego Związku Powstańców i Byłych Żołnierzy, członek podziemia antyniemieckiego (ZWZ-AK) w Tychach. Podczas okupacji niemieckiej współpracował z rodziną śp. brata, która mieszkała w Dziedzicach i działała w ruchu oporu, a w czasie okupacji sowieckiej – z dziedzicką grupą VII Okręgu Narodowych Sił Zbrojnych (m.in. ukrywał w swoim domu Mariana, młodszego syna Stanisława). Był jednym z najbardziej zasłużonych dowódców powstańców śląskich na ziemi pszczyńskiej (na zdjęciu powyżej widać od lewej: Medal Niepodległości, Krzyż Walecznych i Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi), ale w żadnym słowniku do dziś dnia nie ma jego biogramu (chyba dlatego, że w okresie terroru komunistycznego zachował niezłomną postawę moralną).

Krzyż NSZ

Tadeusz A. Krzyzowski

W 1945 roku (prawdopodobnie w maju) Tadeusz Krzyżowski został w Dziedzicach zaprzysiężonym członkiem VII Okręgu Narodowych Sił Zbrojnych, a po przedostaniu się pod koniec listopada 1945 roku do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech był od 1946 roku żołnierzem polskich kompanii wartowniczych, podległych US Army. Później wyemigrował do USA, ale aż do śmierci wspierał mieszkającą w Polsce rodzinę.

Marian A. Krzyzowski

Marian Krzyżowski był żołnierzem VII Okręgu Narodowych Sił Zbrojnych w latach 1945-1947 [też złożył przysięgę w Dziedzicach (prawdopodobnie w październiku 1945 roku) i m.in. organizował konspiracyjne struktury NSZ w Pszczynie, w której mieszkał w drugiej połowie 1945 roku razem z matką, bratem i siostrą]. Wiosną 1946 roku został zraniony i ujęty przez czechosłowacką straż graniczną podczas próby sforsowania granicy polsko-czechosłowackiej oraz uwięziony w Czechach. W 1947 roku został przekazany do Polski. Objęła go amnestia, ale przez lata był szykanowany przez komunistów.

Teresa Krzyżowska w 1966 roku wyjechała na stałe do USA, gdzie m.in. była związana z Fundacją Kościuszkowską i skąd przez wiele lat pomagała szykanowanej w Polsce rodzinie.

Dziedzice i Tychy po latach, czyli patriotyzm i brak patriotyzmu:

http://www.czecho.pl/20443-radni-jednoglosni-nowe-rondo-nazwane-im-zolnierzy-niezlomnych-czechowice-dziedzice (Dziedzice),

https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/199378-w-tychach-nie-bedzie-ronda-imienia-nsz-wygralo-rondo-dworcowe i http://www.noweinfo.pl/rondo-razie-dla-ks-kontnego/ (Tychy).

 

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s